Veb sayt sifariş edərkən texniki tapşırıq, domen, hostinq, mobil uyğunluq və SEO tələblərini əvvəlcədən dəqiqləşdirmək gələcək risklərin qarşısını alır.
Veb sayt sifariş edərkən diqqət edilməli əsas məsələlər texniki tapşırığın hazırlanması, saytın məqsədi və funksionallığı, idarəetmə panelinin rahatlığı, mobil uyğunluq, SEO optimallaşdırma, təhlükəsizlik, eləcə də layihə bitdikdən sonra göstəriləcək texniki dəstək şərtləridir. Bu məsələləri icraçı ilə əvvəlcədən müzakirə etmək, büdcənizin boşa getməməsini və layihənin vaxtında təhvil verilməsini təmin edir. Sifariş verməzdən əvvəl doğru sualları vermək gələcəkdə yaranacaq əlavə xərclərin və anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün ən effektiv yoldur.
Layihənin məqsədi və texniki tapşırıq necə hazırlanmalıdır?
Sifarişə başlamazdan əvvəl ilk verilməli sual saytın hansı konkret biznes tapşırığını yerinə yetirəcəyi ilə bağlıdır. Veb sayt sadə vizit kartı rolunu oynayacaq, yoxsa onlayn satış, xidmət sifarişi və ya istifadəçi qeydiyyatı üçün istifadə olunacaq? Bu məqsəd aydınlaşdırılmadan hazırlanan layihələr çox vaxt gözləntiləri doğrultmur və lazımsız xərclərə səbəb olur.
İcraçı tərəfdən mütləq ətraflı texniki tapşırıq sənədinin tərtib edilməsini tələb edin. Bu sənəddə saytın bütün bölmələri, səhifə strukturu, düymələrin funksiyaları, inteqrasiya olunacaq ödəniş və ya idarəetmə sistemləri xırdalığına qədər yazılmalıdır. Layihənin hər bir mərhələsi bu sənəd əsasında qiymətləndirilməli və qəbul edilməlidir.
Diqqət edin, şifahi razılaşmalar gələcəkdə ciddi narazılıqlara gətirib çıxarır. Əgər hər hansı bir funksiya texniki tapşırıqda öz əksini tapmayıbsa, icraçı onu hazırlamaqdan imtina edə bilər və ya əlavə ödəniş tələb edər. Odur ki, sənədi imzalamazdan əvvəl hər bir maddəni diqqətlə oxuyun, anlaşılmayan texniki terminlərin izahını tələb edin.
Saytın dizaynı və istifadəçi təcrübəsi hansı standartlara cavab verməlidir?
Dizayn mərhələsində verilməli vacib sual saytın hazır şablondan istifadə olunaraq, yoxsa fərdi dizayn əsasında yığılacağıdır. Hazır şablonlar daha tez və ucuz başa gəlsə də, brendinizin özünəməxsusluğunu tam əks etdirməyə bilər. Həmçinin şablon daxilində sonradan dəyişiklik etmək texniki baxımdan çətinləşə bilər. Fərdi dizayn isə daha çox vaxt tələb edir, lakin biznesinizin ehtiyaclarına tam uyğunlaşdırılır.
İcraçıdan dizaynın yalnız gözəl görünməsini dəyil, eyni zamanda istifadəçi üçün rahat olmasını tələb edin. Ziyarətçi axtardığı məhsulu və ya xidməti mümkün qədər az kliklə tapa bilməlidir. Mürəkkəb naviqasiya, qarışıq rəng seçimi və həddindən artıq vizual elementlər istifadəçini yorur və saytdan uzaqlaşdırır.
Bu, çox vaxt unudulur: dizayn kodlaşdırılmazdan əvvəl sizə prototip şəklində təqdim edilməlidir. Prototip üzərində düzəlişlər etmək, kodlaşdırma bitdikdən sonra dəyişiklik etməkdən daha asandır və böyük vaxt itkisinin qarşısını alır. İcraçıdan dizaynın müxtəlif bölmələri üçün vizual nümunələr göstərməsini tələb edin.
Mobil cihazlara uyğunluq və yüklənmə sürəti necə təmin olunur?
Müasir dövrdə internet istifadəçilərinin böyük əksəriyyəti saytlara mobil telefonlar və planşetlər vasitəsilə daxil olur. Buna görə də icraçıya ünvanlanacaq növbəti sual saytın bütün ekran ölçülərinə tam uyğunlaşdırılması ilə bağlı olmalıdır. Mobil uyğunluq yalnız dizayn məsələsi deyil, həm də istifadəçi rahatlığı deməkdir.
Mobil versiya yalnız saytın kiçildilmiş forması olmamalıdır. Düymələrin ölçüsü, menyunun açılışı, mətnin oxunulması və forma doldurulması mobil ekranda maksimal dərəcədə rahat təşkil edilməlidir. İcraçıdan müxtəlif mobil brauzerlərdə və əməliyyat sistemlərində testlərin aparılacağını dəqiqləşdirin.
Eyni zamanda saytın yüklənmə sürətini xüsusi yoxlayın. Ağırlıq yaradan böyük həcmli şəkillər və optimallaşdırılmamış kodlar saytın ləng işləməsinə səbəb olur. Ləng açılan saytdan istifadəçilər dərhal çıxır, bu da potensial müştəriləri itirməyinizə və axtarış sistemlərində geriləməyinizə gətirib çıxarır. Şəkillərin müasir formatlarda sıxılması və keşləmə sisteminin quraşdırılması vacib şərtlərdəndir.
Saytın idarəetmə paneli və kontent əlavə edilməsi rahatdırmı?
Sayt təhvil verildikdən sonra oradakı məlumatları, şəkilləri, elanları və ya xidmət təsvirlərini dəyişmək ehtiyacı davamlı olaraq yaranacaq. İcraçıdan idarəetmə panelinin nə dərəcədə sadə, təhlükəsiz və anlaşıqlı olduğunu soruşun. Panelin mürəkkəb olması gündəlik işlərinizi ləngidə bilər.
Hər xırda mətn dəyişikliyi və ya şəkil yenilənməsi üçün proqramçıya müraciət etmək həm vaxt, həm də əlavə maddi xərc deməkdir. İdarəetmə paneli elə olmalıdır ki, xüsusi proqramlaşdırma biliyi olmayan bir əməkdaş belə yeni məzmun əlavə edə və ya mövcud məlumatları redaktə edə bilsin.
İcraçı ilə əvvəlcədən razılaşın ki, layihə bitdikdə sizin üçün və ya komandanız üçün idarəetmə panelindən istifadəyə dair təlim keçsin. Həmçinin istifadə qaydalarını əks etdirən video və ya yazılı təlimatın təqdim olunmasını tələb edin. Bu təlimat gələcəkdə yeni işçilərin işə götürülməsi zamanı da çox faydalı olacaq.
SEO və ilkin optimallaşdırma işləri layihəyə daxildirmi?
Gözəl hazırlanmış veb sayt Google axtarış sistemində görünmürsə, onun biznesinizə faydası nəzərəçarpan dərəcədə az olacaq. Odur ki, sifariş zamanı ilkin SEO optimallaşdırma xidmətinin pakete daxil olub-olmadığını dəqiqləşdirin. Sifariş verməzdən əvvəl bu məsələni müzakirə etmək sizi gələcək əlavə xərclərdən qoruyacaq.
Saytın hazırlanması mərhələsində diqqət yetirilməli əsas SEO tələbləri bunlardır:
- Səhifələrin başlıq və təsvir teqlərinin düzgün idarə olunması
- Şəkillərin alt teqlərinin və həcmlərinin optimallaşdırılması
- Axtarış sistemləri üçün xəritə faylının və robot faylının yaradılması
- Təmiz və məntiqli keçid linklərinin strukturu
- Daxili keçidlərin və yönləndirmələrin doğru qurulması
- Mobil uyğunluq və sürət göstəricilərinin standartlara cavab verməsi
Mütləq yoxlayın ki, saytın kod strukturu axtarış sistemlərinin indeksləmə standartlarına tam uyğun olsun. Sırf texniki SEO qaydalarına əməl edilmədən yığılan saytlar sonradan ciddi yenidənqurma və əlavə xərc tələb edir. Bu detalları işə başlamazdan əvvəl razılaşdırmaq lazımdır.
Təhlükəsizlik, domen və hostinq mülkiyyəti kimə məxsus olacaq?
Bir çox sifarişçi üçün ən böyük problem domen adı və server xidmətlərinin icraçının və ya agentliyin adına qeydiyyatdan keçirilməsidir. Bu halda gələcəkdə icraçı ilə münasibətlər pozulduqda və ya agentlik fəaliyyətini dayandırdıqda saytınızın idarəçiliyini tamamilə itirə bilərsiniz.
Sual verin: domen və hostinq hesabı kimin adına açılacaq? Bütün giriş məlumatları, server şifrələri, bazaya giriş və domen idarəetmə paneli birbaşa sizin adınıza rəsmiləşdirilməlidir. İcraçıya yalnız iş prosesində lazım olan müvəqqəti icazələr verilməlidir.
Təhlükəsizlik baxımından saytda SSL sertifikatının quraşdırılması, məlumatların müntəzəm ehtiyat nüsxəsinin çıxarılması və zərərli kodlardan qorunma mexanizmlərinin olması vacibdir. Bu təhlükəsizlik tədbirlərinin necə təmin ediləcəyini əvvəlcədən razılaşdırın. Ehtiyat nüsxələrin avtomatik saxlanılması gözlənilməz texniki problemlər zamanı saytı bərpa etməyə imkan verir.
Təhvil verildikdən sonra texniki dəstək və zəmanət şərtləri necədir?
Veb sayt təhvil verildikdən sonra ilk dövrlərdə müəyyən texniki xətaların və ya sistem uyğunsuzluqlarının ortaya çıxması təbii haldır. Odur ki, icraçının təqdim etdiyi pulsuz zəmanət müddətini və şərtlərini ətraflı soruşun. Zəmanət şərtləri aydın olmayan layihələrdə sonradan hər bir düzəliş üçün əlavə ödəniş tələb oluna bilər.
Zəmanət dövründə ortaya çıxan proqram xətaları, sistem ləngimələri və ya təhlükəsizlik boşluqları icraçı tərəfindən ödənişsiz aradan qaldırılmalıdır. Zəmanət müddəti bitdikdən sonra isə aylıq texniki xidmət şərtlərini və qiymətləndirmə mexanizmini müqavilədə qeyd etdirin.
Müqavilə bağlayarkən cavabdehlik məsələlərini, layihənin təhvil verilmə müddətini və tərəflərin öhdəliklərini tam rəsmiləşdirin. Layihənin gecikdirilməsi və ya keyfiyyətsiz təhvil verilməsi hallarında cərimə şərtlərinin olması işin məsuliyyətlə icra edilməsini təmin edir. Bu, həm sizin, həm də mütəxəssisin işini şəffaf və təhlükəsiz edir.
Doğru icraçı seçimi və uğurlu nəticə üçün son addımlar
Keyfiyyətli veb sayt biznesinizin rəqəmsal dünyadakı üzüdür və doğru addımlarla sifariş edildikdə gəlirlərinizi dəfələrlə artırır. Yuxarıda qeyd olunan sualları icraçıya verməklə layihənizi vaxtında, büdcənizə uyğun və yüksək keyfiyyətlə təhvil ala bilərsiniz. Haradan başlamaq lazımdır sualına cavab tapdıqdan sonra əsas diqqəti düzgün mütəxəssis seçiminə yönəltməlisiniz.
Hər bir mərhələdə diqqətli olmaq, sənədləşməni düzgün aparmaq və icraçının əvvəlki portfolio işlərini incələmək sizi uğursuz layihələrdən sığortalayacaq. Peşəkar mütəxəssislər tapmaq və ya fərqli təklifləri müqayisə etmək üçün elanları diqqətlə nəzərdən keçirmək lazımdır.
Sizin üçün ən uyğun şərtləri təklif edən mütəxəssisləri tapmaq üçün bazaryeri.az-da veb xidmətlər elanlarına baxa bilərsiniz.
