İkinci əl avtomobildə qəza keçirmiş hissəni aşkar etmək üçün gövdə panellərinin boya qalınlığını qalınlıqölçən (qalvanometr) ilə yoxlamaq, zavod nöqtəvi qaynaqlarını izləmək, şüşə istehsal tarixlərini müqayisə etmək və arxa/ön dirəklərdə əyilmə izləri olub-olmadığını diqqətlə nəzərdən keçirmək lazımdır. Orijinal detallar hər zaman zavod standartına uyğun bərabər aralıqlara və rəng tonuna malik olur, dəyişdirilmiş və ya düzəldilmiş hissələrdə isə germetik tikişlərində qeyri-bərabərliklər və şpaktlyovka qatları dərhal nəzərə çarpır. Vuruq izlərini gizlətmək üçün tətbiq olunan bu cür kosmetik müdaxilələri yoxlamaq sizi gələcək təhlükəsizlik risklərindən qoruyur.
İkinci əl maşın bazarında satıcıların ən çox gizlətməyə çalışdığı məqam avtomobilin keçmişdə yaşadığı qəzalardır. Xarici görünüşü mükəmməl cilalanmış və parlaq olan avtomobilin altında ağır zədələr ola bilər.
Alınacaq nəqliyyat vasitəsinin gövdə bütövlüyünü obyektiv qiymətləndirmək üçün xüsusi yoxlama üsullarını bilmək və hər bir detala diqqət yetirmək vacibdir.
Boya qalınlığının ölçülməsi və zavod normaları
Avtomobilin qəza keçirib-keçirmədiyini yoxlamağın ən dəqiq ilkin üsullarından biri boya qatının qalınlığını yoxlayan xüsusi cihazdan istifadə etməkdir. Zavod istehsalı olan detalın boya qalınlığı bütün gövdə boyunca müəyyən standart çərçivəsində bərabər olur.
Əgər cihaz hər hansı detalda normadan iki və ya üç dəfə artıq qalınlıq göstərirsə, deməli həmin hissəyə şpaktlyovka çəkilib və üzərindən yenidən boya vurulub. Kosmetik rənglənmələr adətən təhlükə yaratmır, lakin dərin şpaktlyovka qatı zərbənin güclü olduğunu bildirir.
Qapı kənarlarında, damda və kapotun daxili hissələrində də ölçmələr aparmağı unutmayın. Satıcılar bəzən xarici səthi səliqəli boyasa da, daxili konstruksiyada boya fərqini gizlədə bilmirlər.
Diqqət edin, zavod boyasının qalınlığı markadan asılı olaraq dəyişir, buna görə də əvvəlcə heç vaxt zəbə görmədiyinə əmin olduğunuz detaldan baza ölçüsü götürün.
Zavod nöqtəvi qaynaqları və germetik tikişləri
Hər bir avtomobil istehsalçısı gövdə detallarını bir-birinə birləşdirərkən xüsusi robotlaşdırılmış nöqtəvi qaynaqlardan və zavod герметиkindən (mastikasından) istifadə edir. Bu qaynaqlar və tikişlər həm səliqəli, həm də bütün avtomobil boyunca eyni formada olur.
Əgər maşın qəza nəticəsində qanadını, ştativini və ya panelini dəyişibsə, həmin hissədəki qaynaqlar əl ilə (kustar üsulla) edilir. Əl qaynaqları zavod robotlarının düzgün nöqtələrindən kəskin şəkildə fərqlənir.
Germetik tikişlərə nəzarət edilməli əsas sahələr:
- Mühərrik bölməsindəki ştanqa və qanad birləşmələri
- Qapıların iç kənarlarındakı zavod mastika xətləri
- Baqaj bölməsinin döşəməsinin yan tikişləri
- Şüşə çərçivələrinin daxili qatları
Kustar üsulla vurulmuş mastika əllə toxunduqda daha sərt və ya qeyri-bərabər hiss olunur. Bu detal çox vaxt unudulur, lakin peşəkar yoxlamada dərhal üzə çıxır.
Şüşə istehsal tarixləri və markalanmalar
Avtomobilin ön, arxa və yan şüşələrinin üzərində həmin şüşənin istehsal ilini və ayını göstərən xüsusi rəqəm işarələri olur. Orijinal avtomobildə bütün şüşələrin tarixi ya eyni il olur, ya da avtomobilin buraxılış ilindən bir qədər əvvələ aid olur.
Əgər avtomobil ilindən əhəmiyyətli dərəcədə əvvəl və ya sonra istehsal olunmuş şüşə daşıyırsa, bu, həmin tərəfdən ciddi zərbə alındığını və şüşənin qırılaraq dəyişdirildiyini göstərir.
Xüsusilə ön külək şüşəsinin dəyişdirilməsi adi daş dəyməsindən ola bilər, lakin yan və arxa şüşələrin dəyişməsi adətən güclü qəza nəticəsində baş verir.
Şüşələrin brend loqotiplərinin də eyni olmasına diqqət yetirin; ucuz çin istehsalı olan qeyri-orijinal şüşələr optik təhriflər yarada bilər.
Kapot, qapı və baqaj qapağının aralıqları (zazorlar)
Zavoddan çıxan avtomobillərdə bütün qapıların, kapotun və baqaj qapağının kənar aralıqları (zazorlar) milimetrik dəqiqliklə bərabər olur. Sol tərəfdəki aralıq sağ tərəfdən geniş və ya dar görünürsə, həmin hissədə müdaxilə olub.
Kapotu və qapıları açub-bağlayarkən onların ağır işlədiyini, kilidlənərkən sürtündüyünü yoxlayın. Qəza keçirmiş və həndəsi quruluşu pozulmuş maşınlarda qapılar tam səlis bağlanmır.
Qapı menteşələrinin (petlələrin) üzərindəki boyanın qopduğu və ya açar izlərinin olduğu görünürsə, deməli qapılar sökülüb düzəldilib.
Bu, gövdənin ağırlıq mərkəzinin və həndəsəsinin zədələndiyini göstərən mühüm əlamətdir.
Alt hissə, şassi və uzununa dirəklərin (lonjeronların) vəziyyəti
Avtomobili liftə qaldıraraq alt hissəsini yoxlamaq qəza izlərini aşkar etmək üçün ən etibarlı yoldur. Lonjeronlar (avtomobilin əsas daşıyıcı dirəkləri) hər hansı bir əyilməyə, qaynaq izinə və ya düzəltmə işinə məruz qalmamalıdır.
Lonjeronda çəkic izləri, qeyri-tabii əyilmələr və ya yeni qaynaq xətləri varsa, həmin avtomobil ön və ya arxadan ağır qəza keçirib. Bu cür strukturlar qəza zamanı artıq əvvəlki kimi qoruma təmin etmir.
Alt qoruyucu plastikin və ya karter qoruyucusunun yenisi ilə əvəz olunduğunu və ya ümumiyyətlə olmadığını yoxlayın.
Zəvavod alt örtüyünün altında paslanma və ya qeyri-adi boya fərqləri olmamalıdır.
Təhlükəsizlik yastıqları (airbag) və idarəetmə blokları
Ağır qəzaların əsas əlamətlərindən biri təhlükəsizlik yastıqlarının açılmasıdır. Lakin hiyləgər satıcılar qəzadan sonra yastıqları bərpa etməyə və ya sadəcə rezistor qoyaraq idarəetmə panelindəki işığı söndürməyə çalışırlar.
Kontaktı açarkən tablodakı airbag işığının digər lampalarla birlikdə yanıb bir neçə saniyədən sonra sönməsinə diqqət edin. Əgər işıq ümumiyyətlə yanmırsa və ya digər lampalarla eyni vaxtda sönmürsə, sistemə müdaxilə edilib.
Sükanın mərkəzi hissəsinin və ön sərnişin panelinin toxunuşunu, rəng tonunu yoxlayın. Dəyişdirilmiş panellər orijinaldan fərqli tutqunluğa və ya sərtliyə malik olur.
Təhlükəsizlik kəmərlərini tam çəkərək onların dibindəki istehsal tarixlərini və dartılma mexanizminin işləkliyini yoxlayın.
Təkər həndəsəsi və banın düzxətli hərəkəti
Qəza keçirmiş və şassisi əyilmiş avtomobillər yol sürüşü zamanı özünü qeyri-adi aparır. Test sürüşü zamanı sükanı sərbəst buraxdıqda avtomobil sola və ya sağa çəkirsə, həndəsədə problem var.
Təkərlərin aşınma səviyyəsini yoxlayın; əgər təkərin yalnız bir tərəfi intensiv yeyilibsə, bu, asqı sistemində və ya ban həndəsəsində əyriliyin qalığını göstərir.
Stend yoxlaması zamanı təkərlərin bucaqlarının zavod parametrlərinə uyğun gəlmədiyini dərhal görmək mümkündür.
Bu cür nasazlıqlar həm təhlükəsizliyi azaldır, həm də təkərlərin tez sıradan çıxmasına səbəb olur.
Peşəkar avto-ekspertiza və kompyuter diaqnostikası
Vizual olaraq hər şeyi təyin etmək çətin ola bilər, çünki peşəkar ustalar qəza izlərini çox səliqəli şəkildə gizlədə bilirlər. Buna görə də müstəqil avto-ekspert xidmətindən istifadə etmək ən məqsədəuyğun yoldur.
Kompyuter diaqnostikası vasitəsilə mühərrik idarəetmə blokunda yadda qalan qəza xətalarını, yastıq bloklarının iş tarixçəsini oxumaq mümkündür.
Ekspertin rəyi əsasında avtomobilin real texniki və qəza tarixçəsi haqqında tam obyektiv məlumat əldə edə bilərsiniz.
Bu investisiya gələcəkdə minlərlə manat təmir xərcindən sizi xilas edəcəkdir.
Qəzasız avtomobil seçimi üçün son addımlar
İkinci əl avtomobil alarkən tələsik qərar vermək və yalnız xarici görünüşə aldanmaq böyük risklər yaradır. Boya qalınlığını yoxlayın, alt hissəyə baxın və şüşə tarixlərini müqayisə edin.
Dürüst və şəffaf tarixçəyə malik avtomobilləri seçmək həm büdcənizi, həm də təhlükəsizliyinizi qoruyur.
Etibarlı, tarixçəsi aydın və dürüst təqdim olunan avtomobil elanlarını araşdırmaq üçün bazaryeri.az-da avtomobil elanlarına baxa bilərsiniz.
