Təcrübəsiz sürücülər üçün ilk motosiklet seçərkən az mühərrik həcminə və idarəolunan mühərrik gücünə malik, çəkisi yüngül, oturacaq hündürlüyü sürücünün ayaqlarının yerə tam çatmasını təmin edən və ABS əyləc sistemi ilə təchiz olunmuş modellərə üstünlük verilməlidir. Böyük həcmli və ağır klassik və ya idman motosikletləri ani qaz reaksiyası və idarəetmə çətinliyi yaratdığı üçün ilk addımda tövsiyə olunmur. Təcrübə qazanana qədər dik oturuş pozisiyası sunan yol və ya skuter modellərini seçmək, eyni zamanda büdcənin bir hissəsini mütləq keyfiyyətli kaska və qoruyucu geyimlərə ayırmaq lazımdır.
İki təkərli nəqliyyat aləminə addım atmaq həyəcanverici olsa da, ilk seçimi düzgün etməmək həm maddi itkilərə, həm də ciddi təhlükəsizlik risklərinə gətirib çıxara bilər.
İlk nəqliyyat vasitəsini seçərkən xarici görünüşə və ya yüksək sürət göstəricilərinə aldanmaq ən böyük səhvdir. İdarəetmə vərdişləri tam formalaşana qədər təhlükəsizlik və idarəetmə rahatlığı hər şeydən öndə gəlməlidir.
Mühərrik həcmi və gücünün düzgün seçilməsi
İlk dəfə sükan arxasına əyləşənlər üçün mühərrikin gücü həlledici rol oynayır. Yüksək mühərrik həcminə malik modellər kiçik bir qaz xətasına qarşı çox sərt reaksiya verir və bu da idarəetmənin itməsinə səbəb olur.
Aşağı və ya orta mühərrik həcminə malik modellər bağışlayan xarakterə malikdir. Sürücü kəskin qaz versə və ya əyləci səhv tətbiq etsə belə, nəqliyyat vasitəsi dərhal kontroldan çıxmır və sürücüyə xətasını düzəltmək imkanı verir.
Təcrübə topladıqca və şəhər daxili manevr vərdişləri artdıqca daha böyük mühərrik həcmli modellərə keçid etmək mümkündür. İlkin mərhələdə əsas məqsəd gediş texnikasını və tarazlığı saxlamağı öyrənməkdir.
Diqqət edin, mühərrikin silindr sayı da gücün verilmə xarakterinə təsir edir. Tək silindrli və ya iki silindrli mülayim mühərriklər yeni başlayanlar üçün daha rahat və proqnozlaşdırılandır.
Çəki, ölçü və ergonomik göstəricilər
Motosikletin çəkisi xüsusilə aşağı sürətlərdə, işıqforlarda durarkən və ya parklanma zamanı birinci dərəcəli əhəmiyyət daşıyır. Ağır modelləri yerində saxlamaq və saxlarkən yıxılmanın qarşısını almaq təcrübəsiz sürücü üçün çətindir.
Yüngül və çevik nəqliyyat vasitələri şəhər tıxaclarında manevr etməyi xeyli asanlaşdırır. Əgər maşın yana əyilərsə, yüngül modeli ayaqla saxlamaq daha asan olur.
Sükan arxasında oturarkən ergonomiya və ayaqların yerlə təması mütləq yoxlanılmalıdır.
Motosikletin üzərində əyləşərkən diqqət yetirilməli əsas ergonomik məqamlar:
- Hər iki ayaq dabanının yerə tam dəyməsi
- Sükanın qolları yormayacaq məsafədə olması
- Belin dik durması və oynaqların gərilməməsi
- Əyləc və mufta dəstəklərinə rahat çatmaq
Əgər yalnız barmaq uclarınız yerə dəyirsə, həmin model sizin üçün hündürdür. Dayanma anında balans itərsə, nəqliyyat vasitəsini saxlaya bilməyəcəksiniz.
Oturuş pozisiyası və idarəetmə rahatlığı
Motosikletlərin oturuş pozisiyası onların təyinatından asılı olaraq kəskin fərqlənir. İdman modellərində sürücü irəliyə doğru əyilir və ağırlıq biləklərə düşür. Bu pozisiya yeni başlayanlar üçün tez yorulmaya və idarəetmə çətinliyinə gətirib çıxarır.
Dik oturuş pozisiyasına malik roadster, naked və ya skuter modelləri yolu daha geniş bucaqdan görməyə imkan verir. Dik oturduqda boyun və bel əzələləri gərilmir, bu da diqqəti tam olaraq yola cəmləməyə kömək edir.
Manevr edərkən dik oturuş sürücünün tarazlıq hissini daha yaxşı idarə etməsinə şərait yaradır. Şəhər daxilində tez-tez durub-getmək məcburiyyətində qalanlar üçün dik pozisiya ən rahat seçimdir.
Bu, çox vaxt unudulan, lakin sürüş keyfiyyətinə və təhlükəsizliyinə birbaşa təsir edən kritik məqamdır.
Əyləc sistemi və ABS funksiyasının önəmi
Təcrübəsiz sürücülərin ən çox çətinlik çəkdiyi məsələlərdən biri panik anında düzgün əyləcləmə aparmaqdır. Qəfil maneə ilə qarşılaşdıqda əyləc dəstəyini kəskin sıxmaq təkərlərin kilitlənməsinə və maşının yana aşmasına yol açır.
ABS (bloklanmaya qarşı əyləc sistemi) təkərlərin kilitlənməsinin qarşısını alır. Yaş, qumlu və ya sürüşkən asfaltda kəskin əyləcləmə zamanı ABS sistemi avtomobili aşmaqdan qoruyur və idarəetməni saxlayır.
İlk nəqliyyat vasitənizi seçərkən müasir ABS sistemi ilə təchiz olunmuş modellərə üstünlük verməyiniz hayati vacibdir. Bu sistem sürücülük xətalarının böyük hissəsini sığortalayır.
Əyləc sisteminin və disklərin vəziyyətini müntəzəm nəzarətdə saxlamaq, bəndlərin aşınma dərəcəsini yoxlamaq təhlükəsizliyiniz üçün şərtdir.
İşlənmiş, yoxsa sıfır model almaq daha sərfəlidir?
Yeni başlayanlar üçün ən böyük tərəddüdlərdən biri tam yeni, yoxsa ikinci əl model seçməkdir. Hər iki variantın özünəməxsus müsbət və mənfi tərəfləri vardır.
İkinci əl modellər ilkin mərhələdə daha əlverişlidir. Çünki təcrübəsizlik səbəbindən nəqliyyat vasitəsinin yerə aşırılması və ya xırda cızıqların yaranması ehtimalı yüksəkdir. İşlənmiş maşında bu cür xırda zədələr psixoloji olaraq sürücünü daha az üzür.
İkinci əl alarkən aşağıdakı texniki detalları mütləq nəzarətdən keçirin:
- Zəncir və dişli çarxların aşınma dərəcəsi
- Amortizatorlarda yağ sızıntılarının olmaması
- Gövdə və ramada qaynaq və ya əyilmə izlərinin olmaması
- Təkərlərin protektor dərinliyi və istehsal tarixi
Sıfır modellər zəmanət və texniki təmizlik baxımından rahatlıq yaratsa da, ilk mövsümdə dəyərini daha tez itirir. Seçim edərkən büdcənizi və riskləri düzgün qiymətləndirin.
Ekipaj və qoruyucu geyim büdcəsinin ayrılması
Motosiklet alarkən edilən ən böyük səhvlərdən biri bütün büdcəni yalnız nəqliyyat vasitəsinin özünə xərcləməkdir. Qoruyucu ekipaj olmadan sükan arxasına keçmək həyatınızı birbaşa riskə atmaq deməkdir.
Ümumi büdcənizin müəyyən bir hissəsini öncədən keyfiyyətli geyim və qoruyucu vasitələr üçün ayırın. Ekipaj alışı motosiklet alışının ayrılmaz tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir.
Alınması məcburi olan əsas qoruyucu vasitələr:
- Beynəlxalq təhlükəsizlik sertifikatına malik kaska
- Çiyin, dirsək və kürək qoruyucuları olan fəsilə uyğun pencək
- Oynaq qoruyuculu xüsusi əlcəklər
- Topuq və daban qoruması olan möhkəm çəkmələr
Sertifikatsız, sırf görünüş üçün hazırlanan ucuz kaskalar qəza anında heç bir qoruma sağlamır. Öz təhlükəsizliyinizə qənaət etməyin.
Şəhər daxili istifadə və nəqliyyat xüsusiyyətləri
İlk aylarda əsasən şəhər daxilində və mülayim sürət rejimində sürüş həyata keçiriləcəkdir. Şəhər mühiti daxili yanma mühərrikinin soyutma sisteminə və transmissiyaya əlavə yük salır.
Su soyutmalı mühərriklər tıxacda və isti havalarda hava soyutmalı modellərə nəzərən daha stabil çalışır. Mühərrikin həddindən artıq qızmasının qarşısını almaq üçün soyutma sisteminin növünə fikir verin.
Mexaniki ötürücülü modellərdə mufta idarəetməsini öyrənmək vaxt tələb edir. Əgər sırf rahatlıq və şəhərdə gediş-gəliş axtarırsınızsa, avtomat ötürücülü skuter modelləri işinizi xeyli asanlaşdıra bilər.
Sürətlər qutusunun keçidlərinin səlis və rahat olması ilk vaxtlarda diqqətinizi yola verməyə imkan yaradacaq.
Sürücülük kursları və praktiki təcrübə toplanması
Nəqliyyat vasitəsini almaqla iş bitmir. Sürücülük vəsiqəsi almaqla yanaşı, xüsusi qapalı meydançalarda peşəkar təlimçilərdən sürüş dərsləri almaq vacibdir.
Təlimlərdə aşağı sürətdə manevr etmək, kəskin tormozlama, maneədən yayınma və döngəyə düzgün girib-çıxma fəndləri öyrədilir. Bu vərdişlər real yol şəraitində həyat xilas edir.
Motosikleti aldıqdan sonra ilk günlərdə sıx hərəkət olan küçələrə çıxmayın. Əvvəlcə sakin məhəllələrdə və ya boş meydançalarda idarəetmə düymələrinə, əyləc və qaz hissiyyatına tam vərdiş edin.
Həyəcanı və stresi üzərinizdən atdıqdan sonra mərhələli şəkildə əsas küçələrə çıxa bilərsiniz.
Doğru seçim üçün son addımlar
İlk motosikletinizi seçərkən hisslərə yox, məntiqə və praktiki ehtiyaclara güvənməlisiniz. Sizin boyunuza, çəkinizə və sürüş vərdişlərinizə uyğun gələn model ən doğru seçimdir.
Tələsmədən, fərqli modelləri canlı olaraq sınayaraq və oturub ergonomiyasını hiss edərək karar verin. Bütün sənədlərin və texniki vəziyyətin qaydasında olduğunu müstəqil mütəxəssislə yoxlayın.
Ehtiyaclarınıza cavab verən, yeni başlayanlar üçün uyğun və büdcənizə əlverişli modelləri tapmaq üçün bazaryeri.az-da motosiklet elanlarına baxa bilərsiniz.
